Manga is een fenomeen dat al decennia lang in opkomst is, maar nog steeds weinig bekend is bij een breed publiek buiten Japan. Wat precies manga is en waar het vandaan komt, weten veel mensen niet eens. In dit artikel zullen we de basis van deze populaire stripcultuur uitzetten.
Definitie en geschiedenis
Manga zijn Japans, in kleur getekende beeldverhalen die een uniek kruisbestuiving vormen van Westerse tekenstijlen en Japanse esthetiek. Het begrip officiële website manga ontstaat in de jaren 1940 als een samenvattingsvorm voor «manha,» wat losjes vertaald kan worden als «handgetekende boeken.» Vanaf die tijd evolueerde de term tot een beschrijving van een specifieke striptekeningstijl. Soms wordt manga ook gebruikt om te verwijzen naar Japans stripverhaal in het algemeen.
Manga stamt af van Japanse prentenboeken uit de Edo-periode, waarin historische en mythische verhalen werden voorgesteld met kunstige schilderingen. Later gaf dit fenomeen zich ook de naam «katsudō shashin» (letterlijk: bewegende beelden). Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden echter moderne manga-stijlen, zoals gekarakteriseerd door kunsten van de Japanse tekenaar Osamu Tezuka.
Types of Manga
Binnen deze cultuur bestaan meestal twee hoofdsoorten manga: Shonen en Shojo. De eerste soort richt zich vooral op jonge mannen (shonen) met heldhaftige, actionvolle verhalen over superhelden die strijden voor hun stad of land. Vanwege de sterk vermijding van expliciete seksuele inhoud, wordt meestal gezocht naar afwisseling en geweld om spanning te creëren.
Shojo-manga gaat echter uit van jonge meisjes (shojo) met liefdesverhalen die vaak in een romantisch setting worden neergezet. Deze genre is over het algemeen lichter, gevoeliger en gerichtheid op karakterontwikkeling.
Ten slotte kan Shonen-Ai ook beschouwd worden als een aparte soort manga: dit zijn meestal liefdesverhalen tussen mannen waarbij seksuele relaties niet expliciet getoond hoeven te worden. Soms wordt Shojo-Josei-manga, met aandacht voor vrouwen die hun volwassen leven stijlvol invullen en een carrière maken, ook als aparte vorm gezien.
Japanse striptekeningstijlen
Mangaka (manga-tekenaar) werkt met behulp van verschillende technieken. Het getoonzette gebeurtenissenpatroon heeft meestal veel schakeringen en kan bestaan uit gekleurde details die de tijdsvolgorde duidelijk aangeven. De kleurgebruik is typisch Japanse: pastelkleuren hebben de voorkeur boven sterke kleureffecten, om een bepaald gevoel van rust te bereiken.
Mangarecepties
Zoals in elk medium opgetekend worden verhaallijnen door hun auteur geschreven en vervolgens getekend. De Japanse manga-industrie stelt echter voor dat auteurs vaak ook een vorm van «plot outline» geven aan de boeken, waarbij iedere tekening met tekst omgekeerd wordt opgeslagen in een lijst. Vaak worden ook kleine detailontwerpen gemaakt door zogenaamde ‘assistente-tekenaars.’